Aziz Nesin

1915

20 Aralık’ta İstanbul’un Heybeliada’sında Mehmet Nusret adıyla dünyaya geliyor.

1920

Galip Amcadan okuma yazma öğreniyor. Bu ve daha sonraki yıllarda Galip Amcadan kaligrafi, Arapça, Fransızca, Matematik dersleri alıyor.

1921

Mahalle mektebine gidiyor bir süre. Kuran sureleri ezberliyor.

1923

Hafız oluyor. Bir tuluat tiyatrosundaki oyuna öykünerek bir piyes yazıyor.

1925

İstanbul’da Süleymaniye’de Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebinin üçüncü sınıfına sınavla giriyor.

1926

Darüşşafaka Lisesinin ilkokul 4. sınıfına giriyor. 15 Eylül’de annesi ölüyor. Darüşşafaka’nın 5. sınıfında devamsızlıktan okuldan atılıyor.

1928

Cağaloğlu’ndaki Vefa Ortaokulunun 6. sınıfına giriyor, devamsızlıktan sınıfta kalıyor.

1929

İlk romanını yazıyor. Millet Tiyatrosunun açtığı bir oyun yarışmasına katılıyor.

1930

Çengelköy Askeri Okuluna 7. sınıftan giriyor.

1932

28 Haziran’da Askeri Ortaokulu bitiriyor. Eylülde Kuleli Askeri Lisesine geçiyor.

1935

Mayıs’ta Kuleli Askeri Lisesini bitiriyor. Eylülde Ankara’da Harp Okulunda.

1937

Subay oluyor. Bir yandan da İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Doğu Süsleme Bölümü öğrencisi.

1938

28 Şubat’ta teğmen oluyor. 17 Aralık’ta ilk eşi Vedia Hanımla nişanlanıyor.

1939

Millet ve Yedigün dergilerinde öyküleri ve şiirleri yayımlanıyor. 31 Aralık’ta ilk eşi Vedia Hanımla evleniyor.

1940

Erzincan’da depremde yıkılmış olan ordu cephaneliğinin boşaltılmasıyla görevlendiriliyor. Bir bomba kazasında yaralanıyor. 16 Aralıkta ilk çocuğu kızı Oya doğuyor.

1941

30 Ağustosta Kars’ta üsteğmen oluyor.

1942

21 Aralıkta ikinci çocuğu Ateş doğuyor.

1943

7 Gün’de yazar ve yönetici. Şiirleri yayımlanıyor. 20 Ağustosta Safranbolu’da bölük komutanı oluyor.

1944

1 Ocaktan itibaren Millet dergisinde Aziz Nesin takma adıyla öyküleri yayımlanıyor. 23 Eylülde Üsküdar Paşakapı Cezaevine giriyor.

1945

Profesyonel olarak yazarlığa başlıyor. Tan gazetesinde köşe yazıları yazıyor. Cumartesi adlı haftalık bir magazin çıkarıyor.

1946

Sabahattin Ali, Rıfat Ilgaz ve karikatürist Mim Uykusuz’la birlikte haftalık Markopaşa gülmece gazetesini çıkarıyorlar.

1947

"Nereye Gidiyoruz" başlıklı bir broşürden dolayı 30 Nisanda sıkıyönetimce tutuklanıyor. On ay ağır hapse ve dört buçuk ay sürgüne mahkûm ediliyor.

1948

20 Şubatta tahliye olup Bursa’ya sürgüne gidiyor. İkinci kitabı Azizname’yi çıkarıyor. Bu kitap için İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinde dava açılıyor.

1949

Markopaşa yerine Hür Markopaşa, Yedi-Sekiz Paşa, Bizim Paşa ve Öküz Mehmet Paşa gazeteleri çıkıyor.

1950

Fransızcadan çevirdiği öne sürülen bir yazı yüzünden (Politzer’in Felsefe Dersleri adlı kitabının önsözü) 16 ay hapse mahkûm ediliyor.

1951

Sultanahmet, Üsküdar ve Nevşehir cezaevlerinde yatıyor. Üsküdar Cezaevinde Biraz Gelir misiniz’i yazıyor. Oluş Kitabevini açıyor.

1953

Bir ortakla Beyoğlu’nda Bursa Sokağında yeni yapılmış bir hanın odasında Paradi Fotoğraf Stüdyosunu kuruyor. Bir yandan da şiir yazıyor.

1954

Akbaba’da takmaadlarla yazıyor.

1955

Kemal Tahir’le birlikte Düşün Yayınevini kuruyor. On Dakika adlı ilk şiir kitabını yayımlıyor. 6-7 Eylül olaylarında tutuklanıyor.

1956

Meral Çelen’le evleniyor. Kazan Töreni adlı öyküsüyle Altın Palmiye ödülünü kazanıyor, ikinci oğlu Ali Nesin doğuyor.

1957

Altın Palmiye uluslararası gülmece öyküsü yarışmasını Fil Hamdi adlı öyküsüyle ikinci kez kazanıyor, dördüncü ve son çocuğu Ahmet Nesin doğuyor.

1958

Akşam, Ulus ve Yeni Gazete gazetelerinde köşeyazıları, İstanbul 1’inci Sorgu Hakimliği, Mahallenin Kısmeti adlı kitabındaki beş öykü için dava açılmasına karar veriyor.

1959

Fıkra dalında İstanbul Gazeteciler Cemiyeti Birincilik Ödülünü alıyor.

1960

Sürgüne mahkûm oluyor. Yassıada duruşmalarını izliyor ve izlenimlerini kaleme alıyor.

1961

Kazandığı "Altın Palmiye"lerden birini devlet hazinesine bağışlıyor.

1962

Kemal Tahir’le birlikte kurduğu Düşün Yayınevi yakılıyor. Zübük adıyla haftalık bir gülmece dergisi çıkarıyor. Babası Abdulaziz Efendi 11 Şubat 1962 Pazar günü ölüyor.

1965

İlk kez yurtdışına çıkıyor. Berlin ve Weimar’daki Antifaşist Yazarlar Toplantısına katılıyor.

1966

Bulgaristan Uluslararası Mizah Hikâyeleri Yarışması’nda “Vatani Vazife” adlı öyküsüyle Altın Kirpi ödülü alıyor.

1967

Bir yurtdışı gezisi dönüşünde, siyasi polis tarafından gözaltına alınıyor ve yasadışı olarak 8 saat sorguya çekiliyor.

1968

Üç Karagöz Oyunu’yla Milliyet’in Karacan Karagöz Oyunları yarışmasında birincilik ödülünü alıyor.

1969

Moskova’da İnsanlar Uyanıyor adlı öyküsüyle Altın Krokodil ödülünü alıyor. Günaydın gazetesinde Eller Aya Biz Yaya adı altında köşe yazıları yazıyor.

1970

Meral Çelen’le ikinci kez evleniyor. “Çiçu” ile Türk Dil Kurumu Oyun Ödülünü alıyor.

1971

12 Mart darbesinden sonra Maltepe Zırhlı Tugay kışlasında dört gün tutuklu kalıyor. Tutuklu bulunduğu sırada Zat-ı Devletleri İbiş Hazretleri oyununu yazıyor.

1972

27 Nisan günü Noter huzurunda Nesin Vakfı’nı kuruyor. Böyle Gelmiş Böyle Gitmez’in ikinci cildine başlıyor.

1974

Asya-Afrika Yazarlar Birliğinin Lotus ödülünü alıyor. Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanı seçiliyor.

1977

Bulgaristan’da Uluslararası Hitar-Petar ödülünü alıyor. Basın Şeref Kartı alıyor.

1978

Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz ile Madaralı Roman Ödülünü alıyor.

1982

TYS davasında sorguya çekiliyor. Sıkıyönetim savcılığınca Barış Derneği kurucularından olduğundan sorguya çekiliyor.

1983

TYS davası başlıyor. 26 Kasım 1983’te inme iniyor. Sağ tarafı tutmuyor ve konuşamıyor. İki gün sonra sol eliyle şiir yazmaya başlıyor.

1984

Yirmi dört yıl önce Öncü gazetesinde yazdığı bir yazı yüzünden pasaport alamayıp kalp ameliyatı için ABD’ye gidemiyor. Aydınlar Dilekçesi davasındaki savunmasına yayın yasağı getiriliyor.

1985

TÜYAP tarafından düzenlenen anket sonucu Halkın Seçtiği Yılın Yazarı Ödülünü alıyor.

1986

Ekin-Bilar ve TYS davaları açılıyor. İnsan Hakları Derneğinin kuruluşuna önayak oluyor. Ekmek ve Hak Bildirgesini hazırlıyor.

1987

Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e hakaret davası açıyor.

1988

Türk-Yunan Dostluk Derneğinin çalışmalarını yapıyor. Kürtlerin kültürel bağımsızlıklarını savunduğundan DGM’de yargılanıyor.

1989

Bulgaristan Türkler’ine yapılan insan haklarına aykırı davranışlar konusunda TYS başkanı olarak basın toplantısı yapıyor. Bu yıl sonunda TYS başkanlığından istifa ediyor.

1990

Tüyap Kitap Fuarında halkın oylarıyla ikinci kez yılın onur yazarı seçiliyor. Tolstoy Altın Ödülü ve Viyana Tiyatro Ödülünü alıyor.

1991

Fransa Devletinin verdiği Şövalyelik nişanını alıyor.

1992

Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü ve Altın Madalyasını alıyor. Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü ve Karşıyaka Belediyesi İnsan Hakları Ödülünü alıyor. Şiir yazıyor.

1993

Dionysos Şiir Ödülü ve Carl-von-Ossietzky Madalyasını alıyor.

1994

Amerikan Gazeteciler Cemiyeti tarafından “yılın gazetecisi” seçiliyor. İnsan Hakları Ödülünü alıyor.

1995

Orhan Apaydın Demokrasi ve Barış Ödülü ve Hiroşima Vakfı Ödülünü alıyor. 6 Temmuzda sabaha karşı saat 0,30 sıralarında, konuşma ve kitap imzalamaya gittiği Çeşme’de ölüyor.