AZİZ NESİN← Tüm eserleri
TR
Ah Biz Eşekler kitap kapağı
İlk baskı 1960

Öyküleri

Ah Biz Eşekler

Yazar
Aziz Nesin
Eser türü
Öyküleri
İlk baskı yılı
1960

Hayvanların başından geçenleri insan davranışlarına ayna tutmak için kullanan öykülerden oluşur. Yayınevinin sunduğu anlatıda, yaklaşan kurdun varlığını kabul etmek istemeyen yaşlı eşek, tehlikeyi inkâr ederek kendini avutmanın ve değişime direnen düşüncenin simgesi olur.

Nesin Yayınevi’nde incele
Ah Biz Eşekler son baskı kapağı
Son baskı
İçindekiler
BölümSayfa
Ah Biz Eşekler5
Garba Açılan Pencere10
Mutlu Kedi16
Ne Güzel Makine22
Allah Kabul Etsin27
Bizim Ev37
Hıçkırık45
İffetimi Nasıl Korudum?52
Su Dökme Yarışı63
Hırant Hüdaverdi Olmuştu!72
Rahmetli Sağ Olacaktı ki79
En Güzel Sermaye Özel Sermaye85
Neden Bu Hale Düştük?90
Çok Gülünçlü Bir Olay98
Kimliksiz Adam108
Ramazan Aydın113
Üç Nöbetçi119
Fareler Birbirlerini Yer126
O Ne Namussuzdur O130
Kitaptan bir bölüm

Ah Biz Eşekler

Bu hikâye, yurdumuzda basın ve söz hürriyetinin, yalnız kâğıt üstünde yazılı bir süs olarak bırakıldığı, aydınların konuşamaz duruma getirildiği günlerde, halkı bu duruma düşüren ve gerçekleri ancak kendi başları belaya girince söylemeye çalışıp da, artık söyleme olanağı da bulamayan kara aydınları yermek için yazılmış ve yine o günlerde yayımlanmıştır. (1958)

Ah, biz! Ah biz eşekler!.. Biz eşek milleti de eskiden, siz insan milleti gibi konuşurmuşuz. Bizim de kendimize göre bir dilimiz varmış. Konuşmamız, müzik denli güzel, uyumlu, kulağa tatlı gelirmiş. Ne güzel konuşur, ne türküler söylermişiz. Biz eşek olduğumuzdan, sizler gibi insanca değil, eşekçe konuşurmuşuz. Ama eşekçe, yumuşak, tatlı, uyumlu, zengin bir dilmiş.

Biz eşek milleti eskiden, şimdi olduğu gibi anırmazmışız, sonradan anırmaya başlamışız.

Şimdi, biliyorsunuz, bütün isteklerimizi, duygularımızı, algılarımızı, acılarımızı, sevinçlerimizi, birbirimize ve siz insan efendilerimize anırarak anlatmaya çalışıyoruz. Anırmak nedir? “Aaaa-ii, aaaa-ii” diye arka arkaya bir kalın, bir ince, ağızdan iki uzun heceli ses çıkarmak. Anırmak işte bu... Bizim o zengin dilimiz, şimdi kala kala, bu iki heceli tek sözcüğe kaldı. Bir yaratık, bütün duygularını tek sözcükle nasıl anlatabilir!..

Nasıl olup da o zengin eşekçe ölmüş, bir ölü dil olmuş, sonra biz eşekler anırmaya başlamışız; bunu merak etmiyor musunuz? Merak ediyorsanız anlatayım. Kısacası, bizim dilimiz tutulmuştu. Korkunç bir olayla aklımız başımızdan gidip de dilimiz tutulunca eşekçeyi tüm unutmuşuz. O günden sonra da yalnız anırarak, iki uzun heceyle bütün duygularımızı anlatmaya çalışmışız.

Biz eşeklerin dilimizin tutulması, epiyce eski bir olaydır. Eski kuşaktan bir yaşlı eşek varmış. Bigün, bu eski kuşaktan yaşlı eşek, kırlarda tek başına otlamaktaymış. Hem otlar, hem eşekçe türküler söylermiş. Birara burnuna bir koku gelmiş; ama güzel bir koku değil, kurt kokusu...

Eski kuşaktan eşek, burnunu yukarı dikip havayı derin derin koklamış. Hava keskin keskin kurt kokuyormuş.

Yaşlı eşek,

– Yok canım, kurt değildir... diye avunup otlamaya başlamış.

Kurdun kokusu gittikçe artıyormuş. Belli ki kurt yaklaşıyor. Kurt yaklaşıyor demek, ölüm geliyor demek...

Eski kuşaktan eşek,

– Kurt değildir, kurt değildir... diye kendini avutmuş. Ama kurdun kokusu da gittikçe ağırlaşıyor. Yaşlı eşek, hem korkuyor, hem de oralı değilmiş gibi görünerek kendi kendine,

– İnşallah kurt değildir. Kurt buraya nereden gelecek, nereden beni bulacak?.. diyormuş.

Böylece kendi kendini avutmaktayken kulağına sesler gelmeye başlamış. Ama güzel ses değil, kurt sesi... Yaşlı eşek kulaklarını dikip sesi dinlemiş; evet kurt sesi...

Gönlü bitürlü kurdun gelmesine razı olmadığından,

– Yok canım, bu ses kurt sesi değil, bana öyle geliyor... der, otlamaya devam edermiş.

Ama ses de gittikçe yaklaşıyor... Eski kuşaktan eşek yine avunurmuş:

– Kurt değildir, hayır kurt sesi olamaz!..

O korkunç ses, büsbütün yaklaşmış. Eşek kendi kendine söylenirmiş:

– Yok, yok... Dilerim bu kurt olmasın... Kurdun başka işi yok da, buraya mı gelecek!..

Biyandan da yüreğini korku sardığından gözü çevresindeymiş. Bir de bakmış; karşı dağın tepesinde, sisler, dumanlar içinde bir kurt...

– A-ah, demiş, bu benim gördüğüm, kurt değil, başka bişey...

Başını otlara sokmuş.

– Bana öyle geldi galiba, hayal gördüm. Evet, evet, hayal olacak...

Sonra, çalıların arasından koşan kurdu görünce, korkusu artmış. Ama kurdun gelmesini hiç istemediğinden, yine kendini kandırmaya çalışıyormuş:

– Kurt değildir, inşallah değildir. Başka yer kalmadı da burasını mı buldu gelecek?.. Gözlerim iyi seçmiyor da ondan... Çalıların gölgesini kurt sandım.

Kurt yaklaşmış. Aralarında eşek adımı ile üç dört yüz adım kalmış.

Eski kuşaktan eşek,

– Aman Tanrım, yoksa bu gelen gerçekten kurt mu?.. Hayır, olamaz. Olmamalıdır. Ah... Yok, yok, kurt değil... diye inlemeye başlamış.

Kurtla aralarında elli adım kalınca o yine avunuyormuş:

– Şu karşımda gördüğüm yaratık kurt değildir inşallah... Canım, ne diye kurt olsun... Belki devedir, belki fildir, belki de başka bişey, belki de hiçbişeydir. Ben de herşeyi kurt görmeye başladım.

Kurt sırıtarak yaklaşmış, yaklaşmış. Aralarında ancak bikaç adım kalınca, yaşlı eşek,

Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri

Baskılar

Ah Biz Eşekler — İlk baskı 1960

İlk baskı 1960

Ah Biz Eşekler — 1973

1973

Ah Biz Eşekler — 1976

1976

Ah Biz Eşekler — 1978

1978

Ah Biz Eşekler — 1982

1982

Ah Biz Eşekler — 2004

2004

Ah Biz Eşekler — 2007

2007

Ah Biz Eşekler — 2012

2012

Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri

1. basım · 1960
Karikatür Yayınları
2. basım · 1964
Düşün Yayınevi
3. basım · 1973
Tekin Yayınevi
6. basım · 1978
Kendi yayını
8. basım · 1982
Karacan Yayınları
9. basım · 1982
Adam Yayınları
21. basım · 2004
Nesin Yayınevi

Ah Biz Eşekler