

Öyküleri
Ah Biz Eşekler
- Yazar
- Aziz Nesin
- Eser türü
- Öyküleri
- İlk baskı yılı
- 1960
Hayvanların başından geçenleri insan davranışlarına ayna tutmak için kullanan öykülerden oluşur. Yayınevinin sunduğu anlatıda, yaklaşan kurdun varlığını kabul etmek istemeyen yaşlı eşek, tehlikeyi inkâr ederek kendini avutmanın ve değişime direnen düşüncenin simgesi olur.
Nesin Yayınevi’nde incele
İçindekiler
| Bölüm | Sayfa |
|---|---|
| Ah Biz Eşekler | 5 |
| Garba Açılan Pencere | 10 |
| Mutlu Kedi | 16 |
| Ne Güzel Makine | 22 |
| Allah Kabul Etsin | 27 |
| Bizim Ev | 37 |
| Hıçkırık | 45 |
| İffetimi Nasıl Korudum? | 52 |
| Su Dökme Yarışı | 63 |
| Hırant Hüdaverdi Olmuştu! | 72 |
| Rahmetli Sağ Olacaktı ki | 79 |
| En Güzel Sermaye Özel Sermaye | 85 |
| Neden Bu Hale Düştük? | 90 |
| Çok Gülünçlü Bir Olay | 98 |
| Kimliksiz Adam | 108 |
| Ramazan Aydın | 113 |
| Üç Nöbetçi | 119 |
| Fareler Birbirlerini Yer | 126 |
| O Ne Namussuzdur O | 130 |
Kitaptan bir bölüm
Ah Biz Eşekler
Bu hikâye, yurdumuzda basın ve söz hürriyetinin, yalnız kâğıt üstünde yazılı bir süs olarak bırakıldığı, aydınların konuşamaz duruma getirildiği günlerde, halkı bu duruma düşüren ve gerçekleri ancak kendi başları belaya girince söylemeye çalışıp da, artık söyleme olanağı da bulamayan kara aydınları yermek için yazılmış ve yine o günlerde yayımlanmıştır. (1958)
Ah, biz! Ah biz eşekler!.. Biz eşek milleti de eskiden, siz insan milleti gibi konuşurmuşuz. Bizim de kendimize göre bir dilimiz varmış. Konuşmamız, müzik denli güzel, uyumlu, kulağa tatlı gelirmiş. Ne güzel konuşur, ne türküler söylermişiz. Biz eşek olduğumuzdan, sizler gibi insanca değil, eşekçe konuşurmuşuz. Ama eşekçe, yumuşak, tatlı, uyumlu, zengin bir dilmiş.
Biz eşek milleti eskiden, şimdi olduğu gibi anırmazmışız, sonradan anırmaya başlamışız.
Şimdi, biliyorsunuz, bütün isteklerimizi, duygularımızı, algılarımızı, acılarımızı, sevinçlerimizi, birbirimize ve siz insan efendilerimize anırarak anlatmaya çalışıyoruz. Anırmak nedir? “Aaaa-ii, aaaa-ii” diye arka arkaya bir kalın, bir ince, ağızdan iki uzun heceli ses çıkarmak. Anırmak işte bu... Bizim o zengin dilimiz, şimdi kala kala, bu iki heceli tek sözcüğe kaldı. Bir yaratık, bütün duygularını tek sözcükle nasıl anlatabilir!..
Nasıl olup da o zengin eşekçe ölmüş, bir ölü dil olmuş, sonra biz eşekler anırmaya başlamışız; bunu merak etmiyor musunuz? Merak ediyorsanız anlatayım. Kısacası, bizim dilimiz tutulmuştu. Korkunç bir olayla aklımız başımızdan gidip de dilimiz tutulunca eşekçeyi tüm unutmuşuz. O günden sonra da yalnız anırarak, iki uzun heceyle bütün duygularımızı anlatmaya çalışmışız.
Biz eşeklerin dilimizin tutulması, epiyce eski bir olaydır. Eski kuşaktan bir yaşlı eşek varmış. Bigün, bu eski kuşaktan yaşlı eşek, kırlarda tek başına otlamaktaymış. Hem otlar, hem eşekçe türküler söylermiş. Birara burnuna bir koku gelmiş; ama güzel bir koku değil, kurt kokusu...
Eski kuşaktan eşek, burnunu yukarı dikip havayı derin derin koklamış. Hava keskin keskin kurt kokuyormuş.
Yaşlı eşek,
– Yok canım, kurt değildir... diye avunup otlamaya başlamış.
Kurdun kokusu gittikçe artıyormuş. Belli ki kurt yaklaşıyor. Kurt yaklaşıyor demek, ölüm geliyor demek...
Eski kuşaktan eşek,
– Kurt değildir, kurt değildir... diye kendini avutmuş. Ama kurdun kokusu da gittikçe ağırlaşıyor. Yaşlı eşek, hem korkuyor, hem de oralı değilmiş gibi görünerek kendi kendine,
– İnşallah kurt değildir. Kurt buraya nereden gelecek, nereden beni bulacak?.. diyormuş.
Böylece kendi kendini avutmaktayken kulağına sesler gelmeye başlamış. Ama güzel ses değil, kurt sesi... Yaşlı eşek kulaklarını dikip sesi dinlemiş; evet kurt sesi...
Gönlü bitürlü kurdun gelmesine razı olmadığından,
– Yok canım, bu ses kurt sesi değil, bana öyle geliyor... der, otlamaya devam edermiş.
Ama ses de gittikçe yaklaşıyor... Eski kuşaktan eşek yine avunurmuş:
– Kurt değildir, hayır kurt sesi olamaz!..
O korkunç ses, büsbütün yaklaşmış. Eşek kendi kendine söylenirmiş:
– Yok, yok... Dilerim bu kurt olmasın... Kurdun başka işi yok da, buraya mı gelecek!..
Biyandan da yüreğini korku sardığından gözü çevresindeymiş. Bir de bakmış; karşı dağın tepesinde, sisler, dumanlar içinde bir kurt...
– A-ah, demiş, bu benim gördüğüm, kurt değil, başka bişey...
Başını otlara sokmuş.
– Bana öyle geldi galiba, hayal gördüm. Evet, evet, hayal olacak...
Sonra, çalıların arasından koşan kurdu görünce, korkusu artmış. Ama kurdun gelmesini hiç istemediğinden, yine kendini kandırmaya çalışıyormuş:
– Kurt değildir, inşallah değildir. Başka yer kalmadı da burasını mı buldu gelecek?.. Gözlerim iyi seçmiyor da ondan... Çalıların gölgesini kurt sandım.
Kurt yaklaşmış. Aralarında eşek adımı ile üç dört yüz adım kalmış.
Eski kuşaktan eşek,
– Aman Tanrım, yoksa bu gelen gerçekten kurt mu?.. Hayır, olamaz. Olmamalıdır. Ah... Yok, yok, kurt değil... diye inlemeye başlamış.
Kurtla aralarında elli adım kalınca o yine avunuyormuş:
– Şu karşımda gördüğüm yaratık kurt değildir inşallah... Canım, ne diye kurt olsun... Belki devedir, belki fildir, belki de başka bişey, belki de hiçbişeydir. Ben de herşeyi kurt görmeye başladım.
Kurt sırıtarak yaklaşmış, yaklaşmış. Aralarında ancak bikaç adım kalınca, yaşlı eşek,
Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri
Baskılar
Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri
- 1. basım · 1960
- Karikatür Yayınları
- 2. basım · 1964
- Düşün Yayınevi
- 3. basım · 1973
- Tekin Yayınevi
- 6. basım · 1978
- Kendi yayını
- 8. basım · 1982
- Karacan Yayınları
- 9. basım · 1982
- Adam Yayınları
- 21. basım · 2004
- Nesin Yayınevi


















































