

Öyküleri
Deliler Boşandı
- Yazar
- Aziz Nesin
- Eser türü
- Öyküleri
- İlk baskı yılı
- 1957
Adını veren öyküde, akıllıların kapatıldığı ve delilerin yönetimi ele geçirdiği tersine dönmüş bir düzen kurulur. Gerçeği bilen bir yöneticinin görevini gerekçe göstererek bu düzeni sürdürmesi, derlemenin otorite ve sorgulamadan itaat konularındaki eleştirisini somutlaştırır.
Nesin Yayınevi’nde incele
İçindekiler
| Bölüm | Sayfa |
|---|---|
| Deliler Boşandı | 5 |
| Müfettiş Geliyor | 23 |
| Boğaziçi Hastalığı | 36 |
| Dirlik Düzenlik | 42 |
| Hasan Beyin Kitabı Çıktı !.. | 51 |
| Çalınan Tabanca | 57 |
| Maalesef Olmuyor ! | 63 |
| Domates Peşinde ! | 69 |
| Hepsi Yapıcı idi | 74 |
| Kibar Köpek | 81 |
| Pantolon Düğmesi | 89 |
| Eskiler Alayım | 94 |
| Sinekler Olmasa | 100 |
| Satılmıştır | 105 |
| Yalnızlık | 111 |
| Çeviri Hikâyeler Romanlar | 115 |
| Çocuk | 118 |
| Erkeklik Yüzünden | 123 |
| Hepimizin Hikâyesi | 129 |
| Panayır Kalecisi | 134 |
| Çok Şükür | 139 |
| Vali Beyin Başyazısı | 146 |
| Yerli Mallar’dan Pazen Aldım | 151 |
| Amerikan Eşya Artırması | 157 |
| Nasıl Yazıyormuşum ? | 162 |
Kitaptan bir bölüm
Deliler Boşandı
Arisontopolis devlet radyosu, akşam yayınlarında şu haberi veriyordu:
“Allo allo... Sayın dinleyiciler! Şimdi aldığımız bir habere göre, şehrin en büyük akıl hastanesinden elli deli bugün kaçmayı başarmışlar ve şehre dağılmışlardır... Son dakikada alınan haberden askerî kuvvetlerin de işbirliğiyle polisin bütün arama taramalarına rağmen akıl hastalarından hiçbirinin yakalanamadığı öğrenilmiştir. Kaçanlar en azılı akıl hastalarıdır. Arkadaşlarının arkasından kaçmak isteyen öbür akıl hastalarıyla muhafızlar arasında şiddetli bir çarpışma başlamıştır. Kaçan akıl hastaları hakkında yeni haberler alındıkça dinleyicilerimize bildirilecektir. Dannn! Haberler yayınımız bitti. Şimdi Liszt’in La Majör 2 Numaralı Piyano Konçertosunu dinleyeceksiniz.”
Radyo dinleyenler önce bunu bir temizlik tozu reklamı sanmışlardı. Herhalde radyo, ikinci haberler yayınında delilere ait haberin arkasını verirken, işi tatlı bir sürprize bağlayıp temizlik tozu reklamını söyleyecekti. Ama ikinci haberler yayınına vakit kalmadan müziğin arayerinde yine spikerin sesi duyuldu:
“Allo allo... Sayın dinleyiciler! Müzik yayınımıza ara vererek akıl hastanesinden kaçan hastalar hakkında en son aldığımız haberleri bildiriyoruz. Üçyüz hasta daha akıl hastanesinden kaçmayı başarmıştır. Kaçan akıl hastaları, içerdeki arkadaşlarına yardım ettiklerinden, zabıta kuvvetiyle deliler arasındaki çarpışma çok şiddetlenmiştir. İçerdeki deliler dışardaki arkadaşlarının yardımıyla, hastanenin üç kapısını birden zorlamaktadırlar. Kaçan delilerin ilk işi hastanenin başhekimiyle bütün doktorlarını rehin almak olmuştur. Delilerin üzerine itfaiye kuvvetleri hortumlarla su sıkmaktadır. Buna karşılık deliler, kendilerini yakalamak isteyenlerin yüzlerine tükürmek ve işemek suretiyle karşı hücuma geçmişlerdir. Şu dakikada aldığımız en son habere göre, tımarhanenin muhafız kuvvetleri, içerdeki ve dışardaki delilerin arasında kuşatılmış ve sıkışmış durumdadır...”
Radyonun delilere değgin haberi bu yolda bisüre sürdükten sonra, spiker, arayerde alınan haberleri de sürekli bildireceğini söyledi.
Arisontopolis şehri halkının sinirleri bozulmuştu. Eğer bu bir reklamsa, doğrusu rezalet olurdu. Radyo gibi bir kurumun bir özel ticaret reklamı yüzünden halkı heyecana, telaşa vermesi ne saçmaydı. Yoook, eğer gerçekten deliler boşanmışlarsa, Tanrı göstermesin, bu, memleketin düşman çizmesi altında çiğnenmesinden daha korkunç bişeydi. Radyoyu duymayanlar da duyanlardan haberi öğrenmişlerdi. Gecenin geç vakti herkes birbiriyle hep bu olayı konuşuyordu. Şehirlerarası telefonlar işlemeye başladı. Halk karakollara, daha sonra devlet dairelerine üşüştü. Haber soruyorlardı. Dördüncü, beşinci derecedeki makamlar, halkın sorusuna karşılık veremiyorlardı. Doğrusu, onları da bir korkudur almıştı. Şifrelerle üst makamlara, üst makamlar daha üst makamlara sormaya başladılar. Gece yarısına az kala haberin doğrusu geldi: Arisontopolis akıl ve sinir hastalıkları hastanesinden bitakım delilerin kaçtığı, geri kalanların da kaçmak için zabıta kuvvetleriyle çarpıştığı doğruydu. Ama ayaklanan delilerin kısa zamanda yakalanarak, akılları başlarına getirileceği için, Arisontopolis’in bütün güvenlik memurları, halkı yatıştırmaya çalışmalıydılar.
Devlet radyosu, gecenin son haberi olarak halka, Arisontopolis hükümetinin şu bildirisini verdi:
“Akıl hastalarının yarısından çoğu hastaneden kaçmıştır. Bir kere akıl hastanesinin dışına çıktıktan sonra delilerle akıllılar ayırt edilemediği için, delileri akıllılardan seçip ayırmak zor olmaktadır. Hatta bu zorluk yüzünden bazı yanlışlıklar da olmuştur. Sivil polis ekiplerinden on kişi, zabıta kuvveti şefini kaçan delilerden sanarak tımarhaneye kapamışlardır. Hastanenin idare müdürü ile belediye başkanı da yanlışlıkla tımarhaneye kapatılanlar arasındadır. Bu yanlışlık, onlara deli gömleğini giydirip soğuk duş yapılırken anlaşılmıştır. Daha başka kimlerin yanlışlıkla tımarhaneye sokulduğu şimdilik belli değildir. Hükümet kuvvetleri delilere karşı yılmadan kahramanca çarpışmaktadırlar. Delilerle akıllılar birbirine karıştığından ayaklanmayı bastırmakta zorluk çekilmektedir. Komşu illerden yardımcı kuvvet istenmiştir. Yarın sabaha kadar delilerin ayaklanması bastırılacaktır.”
O gece şehrin yarısından çoğu uyuyamadı. Ertesi sabah erkenden halkın ilk işi gazete almak oldu. Gazetelerdeki haberler büsbütün korkunçtu. Askerî birlikler, zabıta ve candarma kuvvetleri, deli sanarak akıllıları da içeriye doldurmuştu. Tımarhanede bitek deli kalmamıştı. Hep birden boşanan deliler kendileriyle çarpışan bütün akıllıları tımarhaneye soktuktan sonra, bunları muhafaza etmek için başlarına deli koymuyorlardı. Muhafız kuvveti olarak tımarhaneye soktukları akıllıları kullanmaktaydılar. Tımarhanenin yeni müdürü ve gardiyanları, bu delilerin kapadığı akıllılar arasından seçilmişti. Böyle olduğu halde, içerdeki akıllıları katiyen dışarı bırakmadıkları gibi, kurtarmaya gelenleri de içeri sokmuyorlardı.
Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri
Baskılar
Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri
- 1. basım · 1957
- Düşün Yayınevi
- 2. basım · 1958
- Karikatür Yayınları
- 3. basım · 1971
- Tekin Yayınevi
- 7. basım · 1981
- Kendi yayını
- 8. basım · 1982
- Karacan Yayınları
- 9. basım · 1984
- Adam Yayınları
- 22. basım · 2004
- Nesin Yayınevi






















































