AZİZ NESİN← Tüm eserleri
TR
Deliler Boşandı kitap kapağı
İlk baskı 1957

Öyküleri

Deliler Boşandı

Yazar
Aziz Nesin
Eser türü
Öyküleri
İlk baskı yılı
1957

Adını veren öyküde, akıllıların kapatıldığı ve delilerin yönetimi ele geçirdiği tersine dönmüş bir düzen kurulur. Gerçeği bilen bir yöneticinin görevini gerekçe göstererek bu düzeni sürdürmesi, derlemenin otorite ve sorgulamadan itaat konularındaki eleştirisini somutlaştırır.

Nesin Yayınevi’nde incele
Deliler Boşandı son baskı kapağı
Son baskı
İçindekiler
BölümSayfa
Deliler Boşandı5
Müfettiş Geliyor23
Boğaziçi Hastalığı36
Dirlik Düzenlik42
Hasan Beyin Kitabı Çıktı !..51
Çalınan Tabanca57
Maalesef Olmuyor !63
Domates Peşinde !69
Hepsi Yapıcı idi74
Kibar Köpek81
Pantolon Düğmesi89
Eskiler Alayım94
Sinekler Olmasa100
Satılmıştır105
Yalnızlık111
Çeviri Hikâyeler Romanlar115
Çocuk118
Erkeklik Yüzünden123
Hepimizin Hikâyesi129
Panayır Kalecisi134
Çok Şükür139
Vali Beyin Başyazısı146
Yerli Mallar’dan Pazen Aldım151
Amerikan Eşya Artırması157
Nasıl Yazıyormuşum ?162
Kitaptan bir bölüm

Deliler Boşandı

Arisontopolis devlet radyosu, akşam yayınlarında şu haberi veriyordu:

“Allo allo... Sayın dinleyiciler! Şimdi aldığımız bir habere göre, şehrin en büyük akıl hastanesinden elli deli bugün kaçmayı başarmışlar ve şehre dağılmışlardır... Son dakikada alınan haberden askerî kuvvetlerin de işbirliğiyle polisin bütün arama taramalarına rağmen akıl hastalarından hiçbirinin yakalanamadığı öğrenilmiştir. Kaçanlar en azılı akıl hastalarıdır. Arkadaşlarının arkasından kaçmak isteyen öbür akıl hastalarıyla muhafızlar arasında şiddetli bir çarpışma başlamıştır. Kaçan akıl hastaları hakkında yeni haberler alındıkça dinleyicilerimize bildirilecektir. Dannn! Haberler yayınımız bitti. Şimdi Liszt’in La Majör 2 Numaralı Piyano Konçertosunu dinleyeceksiniz.”

Radyo dinleyenler önce bunu bir temizlik tozu reklamı sanmışlardı. Herhalde radyo, ikinci haberler yayınında delilere ait haberin arkasını verirken, işi tatlı bir sürprize bağlayıp temizlik tozu reklamını söyleyecekti. Ama ikinci haberler yayınına vakit kalmadan müziğin arayerinde yine spikerin sesi duyuldu:

“Allo allo... Sayın dinleyiciler! Müzik yayınımıza ara vererek akıl hastanesinden kaçan hastalar hakkında en son aldığımız haberleri bildiriyoruz. Üçyüz hasta daha akıl hastanesinden kaçmayı başarmıştır. Kaçan akıl hastaları, içerdeki arkadaşlarına yardım ettiklerinden, zabıta kuvvetiyle deliler arasındaki çarpışma çok şiddetlenmiştir. İçerdeki deliler dışardaki arkadaşlarının yardımıyla, hastanenin üç kapısını birden zorlamaktadırlar. Kaçan delilerin ilk işi hastanenin başhekimiyle bütün doktorlarını rehin almak olmuştur. Delilerin üzerine itfaiye kuvvetleri hortumlarla su sıkmaktadır. Buna karşılık deliler, kendilerini yakalamak isteyenlerin yüzlerine tükürmek ve işemek suretiyle karşı hücuma geçmişlerdir. Şu dakikada aldığımız en son habere göre, tımarhanenin muhafız kuvvetleri, içerdeki ve dışardaki delilerin arasında kuşatılmış ve sıkışmış durumdadır...”

Radyonun delilere değgin haberi bu yolda bisüre sürdükten sonra, spiker, arayerde alınan haberleri de sürekli bildireceğini söyledi.

Arisontopolis şehri halkının sinirleri bozulmuştu. Eğer bu bir reklamsa, doğrusu rezalet olurdu. Radyo gibi bir kurumun bir özel ticaret reklamı yüzünden halkı heyecana, telaşa vermesi ne saçmaydı. Yoook, eğer gerçekten deliler boşanmışlarsa, Tanrı göstermesin, bu, memleketin düşman çizmesi altında çiğnenmesinden daha korkunç bişeydi. Radyoyu duymayanlar da duyanlardan haberi öğrenmişlerdi. Gecenin geç vakti herkes birbiriyle hep bu olayı konuşuyordu. Şehirlerarası telefonlar işlemeye başladı. Halk karakollara, daha sonra devlet dairelerine üşüştü. Haber soruyorlardı. Dördüncü, beşinci derecedeki makamlar, halkın sorusuna karşılık veremiyorlardı. Doğrusu, onları da bir korkudur almıştı. Şifrelerle üst makamlara, üst makamlar daha üst makamlara sormaya başladılar. Gece yarısına az kala haberin doğrusu geldi: Arisontopolis akıl ve sinir hastalıkları hastanesinden bitakım delilerin kaçtığı, geri kalanların da kaçmak için zabıta kuvvetleriyle çarpıştığı doğruydu. Ama ayaklanan delilerin kısa zamanda yakalanarak, akılları başlarına getirileceği için, Arisontopolis’in bütün güvenlik memurları, halkı yatıştırmaya çalışmalıydılar.

Devlet radyosu, gecenin son haberi olarak halka, Arisontopolis hükümetinin şu bildirisini verdi:

“Akıl hastalarının yarısından çoğu hastaneden kaçmıştır. Bir kere akıl hastanesinin dışına çıktıktan sonra delilerle akıllılar ayırt edilemediği için, delileri akıllılardan seçip ayırmak zor olmaktadır. Hatta bu zorluk yüzünden bazı yanlışlıklar da olmuştur. Sivil polis ekiplerinden on kişi, zabıta kuvveti şefini kaçan delilerden sanarak tımarhaneye kapamışlardır. Hastanenin idare müdürü ile belediye başkanı da yanlışlıkla tımarhaneye kapatılanlar arasındadır. Bu yanlışlık, onlara deli gömleğini giydirip soğuk duş yapılırken anlaşılmıştır. Daha başka kimlerin yanlışlıkla tımarhaneye sokulduğu şimdilik belli değildir. Hükümet kuvvetleri delilere karşı yılmadan kahramanca çarpışmaktadırlar. Delilerle akıllılar birbirine karıştığından ayaklanmayı bastırmakta zorluk çekilmektedir. Komşu illerden yardımcı kuvvet istenmiştir. Yarın sabaha kadar delilerin ayaklanması bastırılacaktır.”

O gece şehrin yarısından çoğu uyuyamadı. Ertesi sabah erkenden halkın ilk işi gazete almak oldu. Gazetelerdeki haberler büsbütün korkunçtu. Askerî birlikler, zabıta ve candarma kuvvetleri, deli sanarak akıllıları da içeriye doldurmuştu. Tımarhanede bitek deli kalmamıştı. Hep birden boşanan deliler kendileriyle çarpışan bütün akıllıları tımarhaneye soktuktan sonra, bunları muhafaza etmek için başlarına deli koymuyorlardı. Muhafız kuvveti olarak tımarhaneye soktukları akıllıları kullanmaktaydılar. Tımarhanenin yeni müdürü ve gardiyanları, bu delilerin kapadığı akıllılar arasından seçilmişti. Böyle olduğu halde, içerdeki akıllıları katiyen dışarı bırakmadıkları gibi, kurtarmaya gelenleri de içeri sokmuyorlardı.

Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri

Baskılar

Deliler Boşandı — İlk baskı 1957

İlk baskı 1957

Deliler Boşandı — 1971

1971

Deliler Boşandı — 1973

1973

Deliler Boşandı — 1975

1975

Deliler Boşandı — 1976

1976

Deliler Boşandı — 1981

1981

Deliler Boşandı — 1984

1984

Deliler Boşandı — 1988

1988

Deliler Boşandı — 2004

2004

Deliler Boşandı — 2008

2008

Deliler Boşandı — 2011 · Kapak 1

2011 · Kapak 1

Deliler Boşandı — 2011 · Kapak 2

2011 · Kapak 2

Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri

1. basım · 1957
Düşün Yayınevi
2. basım · 1958
Karikatür Yayınları
3. basım · 1971
Tekin Yayınevi
7. basım · 1981
Kendi yayını
8. basım · 1982
Karacan Yayınları
9. basım · 1984
Adam Yayınları
22. basım · 2004
Nesin Yayınevi

Deliler Boşandı