AZİZ NESİN← Tüm eserleri
TR
İhtilali Nasıl Yaptık kitap kapağı
İlk baskı 1965

Öyküleri

İhtilali Nasıl Yaptık

Yazar
Aziz Nesin
Eser türü
Öyküleri
İlk baskı yılı
1965

Adını veren öyküde, hayalî Övreke ülkesinde ihtilal yapanlar iktidarı ele geçirdiklerini halka duyuramaz. Biraz yağmurla işlemez hâle gelen iletişim ve ulaşım düzeni, derlemede yönetim iddialarıyla kurumların gerçek işleyişi arasındaki çelişkiyi ortaya çıkarır.

Nesin Yayınevi’nde incele
İhtilali Nasıl Yaptık son baskı kapağı
Son baskı
İçindekiler
BölümSayfa
Buyurun Cenaze Namazına5
Bıçaksız Erkek Olmaz13
Omuza Kaldırma Talimatnamesi21
İstikbalim Olmasa26
Üstünde Yeri Olmayanlara Dünya Büyük Gelir32
İnsan Sarrafı Köpek45
Püsküllü Geliyor53
Efendioğlum !..67
İhtilali Nasıl Yaptık ?79
Ömer Ağayı Seçmeyeceğiz87
Gelin Diye Kullanılan Piyano97
Keçi Kuyruğu ile Pusula Mücadelesi105
Medeniyet Gibi Var mı ?112
Emekli Bir Paşanın Çizmesi121
Şiire Düşkün Bir İşadamı127
Bu Mıymıntı mı ?141
Bıyıklı Tevfik Efendi150
At Denen Meret Bu mu ?163
Kitaptan bir bölüm

Buyurun Cenaze Namazına

Dünyanın en acayip cenaze töreni bizim fabrikada oldu. Dil alışkanlığı işte; hep bizim fabrika deriz; Şakir Beyin fabrikası...

Şakir Bey çok değerli bir adam ama, ne yapsın zavallı, çok kısır bir memlekette dünyaya gelmiş, yoksa bir Avrupa, Amerika memleketinde dünyaya gelmiş olsaydı, o memleketin tapusunu üstüne çıkarır, yetmezdi de, komşu memleketleri de kiralar, satın alırdı; böyle büyük bir işadamı... Ne yapsın garip, kendi büyük, memleket küçük ve de kısır...

Fabrikada memuru, ustabaşısı, ustası, çırağı, ikiyüzden çoğuz. Biz böyle dirlik düzen içinde çalışıp dururken nereden geldiyse Nuri Usta diye bozguncu biri geldi. Onun gelmesiyle de tadımız tuzumuz kaçtı. Daha geldiğinin ilk haftası mı, ikinci haftası mı neydi,

– İşçi ücretleri azdır! diye işçileri karıştırmaya başladı. Sizden iyi olmasın, Fahri Usta diye bizim fabrikada yirmi yıldır çalışan gayet insaniyetli bir ustabaşı vardır, çekti bu Nuri Ustayı,

– Bre oğlum, dedi, bulmuşsun da bunuyorsun. Sen biraz çeneni tutsan iyi olur. Allah razı olsun bu adam burada bir iş kurmuş, bize de ekmek kapısı açılmış. Şurda çalışıp üç beş kazanıyoruz da çoluk çocuğumuzu geçindiriyoruz. Şimdi bu adam bizi burdan kovsa da aç açık kalsak daha mı iyi!.. Diyelim seni burdan tir etse, senin gibi elli tane Nuri Usta kuyruğa girmiş, kapıda sıradalar...

Gelgelelim bu Nuri Usta laf anlar takımından değil.

– İş Kanunu var bu memlekette ulan! diye bar bar bağırıyor.

Şakir Bey duysa, vallaha bunu yakasından tuttuğu gibi kapı dışarı deh eder.

Bu Nuri Usta gittikçe azıttı efendi, bu sefer de,

– Fazla mesai ücretlerini isteriz! diye yeni bir âdet çıkardı ortaya.

– Gel oğlum, etme eyleme! diyorsak kime diyoruz, bir kulağından girip öbüründen çıkıyor.

Kısacası efendi, bu bozguncu o güzelim fabrikayı karman çorman edip ortalığı birbirine kattı. Sonunda Şakir Bey de olanları duydu ya, nedendir anlamadık, hiç sesini çıkarmadı.

Nuri Usta azdıkça azıyor, bu sefer de,

– Fabrikada işçiye öğle yemekleri çıkacak! demez mi... Şunun zoruna bak biyol, öğlen yemeğiymiş, yok mu daha bi istediğin. Öğle yemeği verseler, bu sefer de, “Avrat isterim!” diye tutturacak.

Biz bu delibozuğun ileri geri sözlerini patrona duyurmak istemiyoruz ya, duyulmayacak gibi değil ki... Fabrikaya iş müfettişlerinin beşi gelip onu gidiyor. Peki ama, patron bu bozguncuyu neden kapı dışarı etmez... Gördün mü adamın iyi kalpliliğini sen! Kovsa herifin çoluğu çocuğu aç çıplak kalacak diye acıyor işte besbelli...

Uygunsuz kişiyle baş edilir mi hiç, bu sefer de,

– Çalışma yerlerinde sağlık şartları bozuk!.. diye başladı.

Yahu herif düpedüz deli be!.. Ulan buradan kovulursan daha iyi yerde mi çalışacaksın zibidi!.. Kahve köşelerinde sürtüp duracaksın. Ulan burası işyeri mi, yoksa efendime söyleyeyim, turistik otel mi?

Biz buna, “Gel etme, eyleme Nuri Usta,” dedikçe,

– Ulan bu memlekette kanun var be! diyerek büsbütün azıyor.

– Arkadaş, memlekette kanun yok diyen mi var... Memlekettir, elbet kanunu bulunacak... Velakin bu kanun sana bana mı? Nuri Ustanın üstüne kanun çıkarmadılar ya...

Ne desek boş. Bizim anlamadığımız, neden Şakir Bey buna patronluğunu bir iyice gösterip, tir git kapımdan demez?.. Fahri Ustanın dediğine bakılırsa, herif bozguncu mozguncu ama, elinden gelmeyen iş yokmuş da ondan ötürü patron bunu kovmaya kıyamazmış. Orası öyle, herifin elinden her iş geliyor ve herbir işin hakkıyla ustası. Santral bozulur, koşar onarır. Torna tezgâhı çalışmaz, şıp diye yapar. Elektrik işi bunda, tesviye işi bunda... Herif anasından elinde matkap, tornavida, anahtar, öyle usta doğmuş canım... Fabrikada bir bozuk makine vardı, dünyanın mühendisi geldi gitti, onaramadı. Almanya’dan uzmanını, yapan fabrikanın adamını getirttiler de yapamadı... Sonra bu bozguncu Nuri,

– Durun hele!.. deyip bir sıvandı, göz kaş arasında koca makineyi onardı çıktı.

Bunda yedek parça medek parça kullanmak da yok. Dişlileri eğeler, pistona bir çivi sokar, arayere çaput tıkıştırır, bel kemerini volana takar, gecenin bir vakti bozuk makineyi işletir. Herifin eline sacdan odun sobası ver, sana jet motoru yapsın ki, jet fabrikası ayırt edemez.

Bu yanları iyi de gelgelelim bozguncu...

Arkadaşlar toplandık,

– Yahu, dedik, bunu bir şikâyet edecek makam yok mu bu memlekette?

Gidip patrona söyledik. Patron dersen yaka silkiyor... Son zamanlarda iyice bela oldu, gönülden çalışmıyor da... Patron bundan hem yandım Allah diyor, hem de yanından kovmuyor.

Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri

Baskılar

İhtilali Nasıl Yaptık — İlk baskı 1965

İlk baskı 1965

İhtilali Nasıl Yaptık — 1969

1969

İhtilali Nasıl Yaptık — 1971

1971

İhtilali Nasıl Yaptık — 1975

1975

İhtilali Nasıl Yaptık — 1983

1983

İhtilali Nasıl Yaptık — 2005

2005

İhtilali Nasıl Yaptık — 2008

2008

İhtilali Nasıl Yaptık — 2011

2011

İhtilali Nasıl Yaptık — 2012

2012

Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri

1. basım · 1965
Düşün Yayınevi
2. basım · 1969
Tekin Yayınevi
6. basım · 1982
Karacan Yayınları
7. basım · 1983
Adam Yayınları
17. basım · 2005
Nesin Yayınevi

İhtilali Nasıl Yaptık