

Öyküleri
Bay Düdük
- Yazar
- Aziz Nesin
- Eser türü
- Öyküleri
- İlk baskı yılı
- 1958
Adını veren öyküde Musa, bir düdüğün yarattığı otorite görüntüsüyle kalabalıkları yönetir ve para ödemeden hizmet görür. Onu örnek alan anlatıcının başına gelenler, ayrıcalığın dayanağını ve insanların güç işaretlerine gösterdiği boyun eğmeyi açığa çıkarır.
Nesin Yayınevi’nde incele
İçindekiler
| Bölüm | Sayfa |
|---|---|
| Bay Düdük | 5 |
| Uçuruma Gidiyoruz | 11 |
| Yüce Katına | 16 |
| Ez Kurmancım | 23 |
| Herkes Kazanıyor | 29 |
| Dayak Yemeden Duramıyorum | 36 |
| Ali Beyle Bir Konuşma | 42 |
| Sen Haline Şükret | 45 |
| Bayan Aranıyor | 52 |
| Sen Biraz Bekle | 58 |
| Yeşil Şapkanın Evrakı | 65 |
| Cürme Teşvik | 75 |
| Ayağını Kaldır Paşam | 79 |
| Abo Çavuş | 83 |
| Fişe Giren Çıkamaz | 93 |
| Halime’yi Samanlıkta Bastılar | 100 |
| Ben Bir Yurtseverim Beyefendi | 116 |
| Çarıklı Kurmay | 125 |
Kitaptan bir bölüm
Bay Düdük
Sürte sürte bir hal oldum. Kısmetim bağlanmış demek. Kimse bana iş vermiyor, hiçbir yerde iş bulamıyorum. İnsan darda kaldı mı, en olmayacak şeyleri bile düşünüyor. Maçka’dan Dolmabahçe’ye doğru, işte böyle en olmayacak şeyleri düşüne düşüne gidiyordum. Stadyumun önüne geldim, bir anababa günü. Öyle kalabalık, caddeden geçmenin imkânı yok. Bu adamlar stadyuma nasıl giriyorlar? İnsan anaforunun içinde, bir o yana, bir bu yana fır fır dönüyordum. Bir dalga geliyor, elli metre aşağı iniyoruz. Önden itiyorlar, yirmi adım geri bas; arkadan dayanıyorlar, otuz adım öne yürü. Dört yandan birden sıkıştırıyorlar, o zaman olduğum yerde fırıldak gibi dönüyorum.
Biyere geldim dayandım ki, söküp çıkmanın imkânı yok. Kendimi bu insan seline bıraktığımı sanmayın. Ha babam zorluyorum. Ama nereye? Bir saat kadar debelendim, çabaladım, çırpındım, o insan düğümünün içinden bitürlü kendimi söküp çıkaramadım. Bana öyle geldi ki, içine düştüğüm bu insan anaforundan bir daha kurtulamayacağım. O yana itile, bu yana kakıla son soluğumu şuracıkta verip güme gideceğim.
İşte tam o umutsuzluk sıramda, bir düdük öttü. Düdük ama, ne düdük... Anadan doğma sağırın duyacağı bir düdük. Düdüğün ötmesiyle o birbirine kenetlenmiş insan kalabalığı şak diye ikiye ayrıldı. Düdüklü adama yol verdiler. Bir de baktım: Aaa... Bizim Musa değil mi?
– Musaaaa!.. diye bağırdım.
“Ulan Musaaa!..” diye de bağırabilirdim. Ama düdüğe olan saygımdan olacak, böyle diyemedim. Sesimi duyunca Musa elimden tuttu, beni o kalabalıktan çıkardı. Yürümeye başladık. Önümüz tıkandıkça, Musa düdüğüne asılıyordu. Düdüğü duyanlar birbirlerini ezerek kaçışıyorlar, bize yol açıyorlardı. Musa önde, ben arkasında, böyle ilerleyerek stadyumun kapısına geldik. Musa bir düdük de kapıda öttürdü. Kapıdaki memur,
– Buyurun! diye bize yol verdi.
Turnikeden geçtik, içeri girdik. Geniş bir soluk alınca,
– Ulan Musa, sen Beden Terbiyesi Genel Müdürü mü oldun? Nedir bu, düdük elinde fır fır öttürünce herkes sana yol veriyor? dedim.
– Beni bırak da sen kendini anlat, ne iş yapıyorsun? dedi.
– Hiçbir iş yaptığım yok. Beş aydır iş arıyorum. Ama erkeklere iş yok. Şimdi gelirken onu düşünüyordum. Bir iki makyaj yapıp kadın kılığına mı girsem? Ama onları doğruluyorum. Ben de yanımda çalıştırmak için birisini arasam, kazık gibi erkek alacağıma, güzel bir kadın seçerdim. İçimde kötülük olduğundan değil. Nasıl olsa ikisi de aynı işi yapmayacak mı, hiç olmazsa, karşında güzel bir kadın görürsün de gönlün gözün açılır.
Musa,
– Anlaşılan, sen iyice bitiksin... dedi.
– Hem de nasıl! Beş ay işsizlik ne demek?
Ondan sonra maçın heyecanıyla konuşmadık. Maçtan çıktık. Musa, fır fır düdüğü öttürüp bize yol açıyor. Düzlüğe çıkınca,
– Arabaya binelim, dedi.
Binelim binmesine, ama nasıl bineceğiz? Ben diyeyim beşyüz kişi, siz deyin bin kişi, araba, otobüs bekliyor. Bir boş araba geldi mi, yüz kişi birden koşuyor.
– Bize iki günde sıra gelmez.
Musa,
– Sen dur! dedi.
Önümüzden bir taksi geçerken, cebinden düdüğü çıkarıp fıır fııır öttürdü. Düdüğü öttürmesine, hızla giden taksi döndü, geldi önümüzde durdu. Biz taksiye bindik. İşin şaşılacak yanı, boş arabaya başkaları saldırmadı. Arabada,
– Ulan Musa, yoksa sen trafik müdürü mü oldun? dedim.
Parmağını dudağına götürüp “sus!” işareti yaptı. Nişantaşı’nda taksiden indik. Musa cüzdana davrandı. Şoför,
– Ayağını öpeyim abi, para istemez kurban olayım... dedi, para almadı.
– Şoför tanıdık mı? dedim.
– Yoo... dedi.
– Ulan Musa, yoksa sen polis müdürü mü oldun? Yine bir “sus!” işareti verdi.
– Şurdan öteberi alalım da eve gidelim, dedi. Kasaba gittik. Kasap dükkânının önünde bir kuyruk var, sonu görünmüyor. Kuyruktakiler sıra kavgası yapıyorlar, birbirlerine girmişler. Bizim Musa hemen düdüğe sarıldı. Düdüğün ötmesiyle, herkes yerli yerine çekildi. Kasap da dışarı uğrayıp Musa’ya,
– Buyurun! dedi.
Biz kuyruğu yarıp içeri girdik.
– Bir kilo bonfile...
Kasap soruyor:
– Başka emriniz?
– Beyin var mı?
– On tane yeter mi?
Kasap paketi yaptı. Musa cüzdanı çıkardı. Kasap,
– Vallahi olmaz beyefendi... diye parayı almadı. Ama biz etleri aldık, dışarı çıktık.
Farklı yayınevlerindeki kapak resimleri
Baskılar
Künye Farklı yayınevlerindeki ilk baskı tarihleri
- 1. basım · 1958
- Düşün Yayınevi
- 3. basım · 1971
- Tekin Yayınevi
- 5. basım · 1980
- Kendi yayını
- 6. basım · 1981
- Karacan Yayınları
- 7. basım · 1983
- Adam Yayınları
- 18. basım · 2005
- Nesin Yayınevi



















































